Zelfsturende teams zijn populair. En terecht. Als een team super goed samenwerkt en veel verantwoordelijkheid heeft en neemt, gaan allerlei teamprocessen heel soepel. Het team lost zelfstandig problemen op, neemt zelf beslissingen en men corrigeert elkaar indien nodig.

Dan is er geen manager meer nodig zou je zeggen. Inderdaad, er zijn organisaties die complete managementlagen wegsaneren omdat ze overgaan op zelfsturende teams. Die teams worden dan een tijdje begeleid door een coach om hen zelfsturend te leren werken. Heel eerlijk: Ik geloof daar niet in!

Een zelfsturend team zonder manager gaat nooit werken! Ik geloof absoluut dat teams zeer zelfsturend kunnen worden, graag zelfs. Maar er is altijd een manager nodig, zelfs bij een super geolied zelfsturend team. Bij zo’n ideaal zelfsturend team heb je minimaal nog zo’n 4 uur per week nodig om te zorgen dat het perfect geolied blijft.

Vier redenen waarom een zelfsturend team altijd een manager nodig heeft:

Zelfsturend team ontwikkelfases

 

1. Er moet iemand zijn die het team zelfsturend maakt

Om zelfsturend te worden moet elk team een aantal essentiële vaardigheden leren, niet als individu, maar als team. Dat gaat niet vanzelf, dat vraagt om serieuze begeleiding. En in het begin van de teamontwikkeling (zie bovenstaand schema) heeft het team daarin duidelijke sturing nodig: doelen, kaders, werkafspraken. Daarvoor is een hiërarchische leidinggevende nodig met het juiste mandaat.

2. Een team kan terugvallen, dan is ingrijpen nodig

Een zelfsturend team blijft niet vanzelf zelfsturend, het kan ook terugvallen (zie schema). Er komen nieuwe mensen bij of er gaan er weg. De doelstellingen veranderen of er zijn andere omgevingsfactoren waardoor het team terugvalt in een “lagere” fase. En dan moet er iemand zijn die ingrijpt en weer gaat bijsturen om het team weer zelfsturend te maken.

3. Elk teamlid heeft behoefte aan individuele aandacht

Elk mens heeft behoefte aan individuele aandacht. We willen gezien en erkend worden als individu. Al is het maar in de vorm van een jaarlijkse beoordeling. Ook als er eens iets persoonlijks speelt wil je dit niet met “het team” delen maar wel met “je baas”, jouw vertegenwoordiger van de werkgever. Geloof me: Elke medewerker wil (onbewust) weten voor wie hij/zij het allemaal doet, wie hem/haar straks beoordeelt.

4. Een zelfsturend team kan bestaan bij de gratie van
een “Grote Macht”.

Dit is misschien wel de belangrijkste redenen maar tegelijk lastig uit te leggen. Teamleden zullen zich pas echt inzetten om voor een zelfsturend team te gaan, zolang ze weten dat er een achterliggende Grote Macht is. De wetenschap dat het team nooit aan zijn lot zal worden overgelaten en dat er iets of iemand is die zich over het team zal ontfermen als het echt nodig is. Wellicht nooit nodig maar het feit dat het er is, geeft mensen de ruimte om er echt voor te gaan.

En de manager is de eerst logische representant van deze Grote Macht!

Dit filmpje is een schitterend voorbeeld van een perfect zelfsturend team. Bijna alles gaat vanzelf, maar toch staat er een leider voor de groep: Het enige wat hij hoeft te doen: Kleine signaaltjes geven, bevestigingen, complimenteren en… samen succes vieren.

Interessant artikel? Lees dan ook:

  • Zelfsturing binnen een team: waarom dit niet vanzelf gaat
  • Elk team heeft altijd twee doelen
  • De beste manager maakt zichzelf overbodig! Lees waarom…

Hartelijke groet, Eric Bogers

Dit is een eerdere nieuwsmail van Eric Bogers. Wil je elke maand nieuwe tips en inzichten voor leidinggevenden en professionals, meld je dan aan (geen spam, afmelden op elk moment mogelijk).

WhatsApp